Zodośćuczynienie – co to tak naprawdę jest

Zadośćuczynienie to szkody niematerialne. Jest to odszkodowanie za cierpienie wywołane fizycznym lub psychicznym urazem spowodowanym przez kogoś innego. Wszystkie inne szkody nazywamy materialnymi. W porównaniu z innymi krajami europejskimi zadośćuczynienie w Holandii jest niskie. Od stycznia 2019 roku w Holandii obowiązuje prawo do odszkodowania za krzywdę poniesioną w przypadku śmierci krewnego.

 

Szkody niematerialne są trudne do przełożenia na pieniądze. Często chodzi o bardzo subiektywne czynniki, takie jak ból, emocje i smutek. Wbrew temu co się czasem uważa, istnieje prawo do zadośćuczynienia nawet jeśli nie nastąpił uraz psychiczny, czyli w przypadkach gdy uraz zostanie w pełni wyleczony, np. przy złamaniu nogi, która w pełni się zregeneruje.

Co decyduje o wysokości zadośćuczynienia?

  • wiek (im poszkodowany jest młodszy, tym wyższe jest zadośćuczynienie)
  • czas trwania hospitalizacji i rehabilitacji
  • skala obrażeń
  • uraz fizyczny, uraz psychiczny lub kombinacja obu
  • trwały lub tymczasowy uraz
  • intensywność zabiegów i doznany ból
  • czy poszkodowany jest niezdolny do pracy, czy nie
  • wpływ na sferę życia prywatnego, np. jeśli poszkodowany nie może już uprawiać sportu, czy innego hobby
  • utrata radości życia
  • utrata kontaktów społecznych
  • powaga i zawinienie czynu

Im poważniejszy i trwalszy uraz, tym większe zadośćuczynienie. Ważną rolę odgrywa czas hospitalizacji, okres rehabilitacji, wiek i utrata pracy oraz kontakty społeczne. Ustalenie wysokości zadośćuczynienia pozostaje trudne i nie ma tu ustalonych wytycznych. Zadośćuczynienie w Holandii pozostają w tyle za krajami sąsiadującymi. To powód, dla którego sędziowie wywierają ostatnio dużą presję na przyznawanie wyższych rekompensat.

 

Kto ma prawo do zadośćuczynienia?

 

Szkodę niematerialną można przypisać wyłącznie ofierze. W wyjątkowych przypadkach świadkowie wypadku, którzy doznali urazu psychicznego i poddali się leczeniu psychologicznemu lub psychiatrycznemu również mogą starać się o zadośćuczynienie. Mówimy wówczas o odszkodowaniu wywołanym szokiem (shockschade).

 

Odszkodowanie dla krewnych ofiar wypadków (affectieschade)

 

1 stycznia 2019 r. weszła nowa ustawa dotycząca odszkodowania dla krewnych osób zmarłych w wypadku w Holandii. Zgodnie z tą

ustawą, prawo do odszkodowania mają najbliżsi krewni zmarłych w wypadku oraz krewni ofiar trwale lub poważnie okaleczonych w wyniku wypadku. Jest to rekompensata ustalona przez ustawodawcę za cierpienia i ból emocjonalny krewnych i bliskich.

 

Autor: Anna Konowalczyk w oparciu o źródła; Rijksoverheid.nl